Bir Umut Mevsimi, Hıdırellez

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kışın o gri, yorucu ve insanı kendi içine kapatan pelerini üzerimizden ağır ağır kalkarken, doğa bize en muazzam gösterisini sunmaya hazırlanıyor. Dallarda tomurcuklar patlıyor, toprak uyanıyor, havada tarifi imkansız bir “yeniden doğuş” kokusu var. İşte tam da bu dönemece, asırlardır süregelen, kökleri Mezopotamya’dan Orta Asya’ya kadar uzanan muazzam bir mirası sığdırıyoruz: Hıdırellez.
Benim için Hıdırellez, sadece takvim yapraklarında 5 Mayıs’ı 6 Mayıs’a bağlayan bir gece değildir. Hıdırellez; umudun, dayanışmanın, doğayla barışmanın ve en önemlisi “belki bu yıl olur” demenin adıdır.
İki Yol arkadaşının Buluşması
Efsane bu ya; darda kalanların hızırı, bolluğun simgesi Hızır Aleyhisselam ile denizlerin hakimi İlyas Aleyhisselam, yılda sadece bir kez, doğanın tam anlamıyla uyandığı bu gecede yeryüzünde buluşurlar. Onların buluştuğu yer yeşerir, bastıkları toprak bereketlenir, dokundukları su şifa olur.
Bu güzel inanış, asırlardır Anadolu’nun dört bir yanında, Balkanlar’da, Ortadoğu’da ortak bir coşkuyla kutlanıyor. Ritüelleri ise hem çocuksu bir heyecan taşır hem de derin bir simgesellik.
Ritüellerin Dili
Hıdırellez denince akla ilk gelen, ateşin üzerinden atlamaktır kuşkusuz. O odunlar sadece ısınmak için yanmaz o gece. Ateş, arınmadır. Kışın getirdiği hastalıkları, dertleri, tasaları o ateşe atıp üzerinden atlayarak yeni mevsime “temiz” bir başlangıç yapmaktır amaç. “Pirler gelmesin, dertler gitsin” diye atlanır o ateşlerin üzerinden.
Ve tabii ki gül ağaçları… Hıdırellez gecesinin gizli tanıklarıdır onlar. Akşamdan kağıtlara çizilen evler, arabalar, bebekler, cüzdan modelleri ya da yazılan kısmet duaları gül dalına bağlanır veya dibine gömülür. Sabahın köründe, ezan vakti o dilekler toplanır ve akan bir suya; denize, nehre bırakılır. Neden mi? Çünkü Hızır’ın karada, İlyas’ın suda olduğu inanılır; dilekler su aracılığıyla İlyas’a, oradan da Hızır’a ulaşsın diye.
O gece ambarların, para keselerinin ağzı açık bırakılır. Evler temizlenir, yemekler paylaşılır. Çünkü Hızır, temiz eve, cömert sofraya uğrar.
Bugün Hıdırellez Bize Ne Söyler?
Modern dünyanın betonarme döngüsü içinde, mevsimlerin değişimini sadece kıyafet dolaplarımızı düzenlerken fark ettiğimiz şu günlerde, Hıdırellez bize çok önemli bir şeyi hatırlatıyor: Biz doğanın bir parçasıyız.
Ateşten atlamak komik gelebilir, gül dibine kağıt gömmek naif. Ancak bu ritüellerin özünde yatan “umut etme” yeteneği ve “doğanın canlanışını kutlama” arzusu, insan kalbinin en evrensel ihtiyacıdır. Hıdırellez, bize darda kaldığımızda bir kurtarıcı beklemekten öte, umudu kendi ellerimizle yeşertebileceğimizi, bir dilek kağıdıyla bile olsa geleceğe dair bir niyet ortaya koyabileceğimizi gösterir.
Bu yıl, 5 Mayıs gecesi siz de bir an olsun yavaşlayın. Belki bir ateş bulup atlayamazsınız ama balkonunuzdaki bir çiçeğin dibine niyetinizi bırakabilirsiniz. Ya da en azından, sabah uyandığınızda pencereyi sonuna kadar açıp, uyanan doğanın kokusunu içinize çekerek “Hoş geldin bahar, hoş geldin umut” diyebilirsiniz.
Unutmayın; Hızır, sadece onu içtenlikle bekleyenlere uğrar.
Hıdırellez’iniz kutlu, dilekleriniz kabul, bolluğunuz daimi olsun.

MEHMET YONT