Ölümsüzlük için organ nakli: Şi ve Putin haklı olabilir mi?

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Bu hafta Çin’in başkenti Pekin’deki askeri geçit töreninde bir araya gelen Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki beklenmedik tartışma gündemdeki yerini aldı. “İNSAN ÖLÜMSÜZLÜĞE ULAŞABİLİR”Putin adına Çince konuşan bir çevirmen Şi’ye insan organlarının yine tekrar nakledilebileceğini, böylece kişinin yaşına rağmen “gittikçe gençleşebileceğini” ve hatta “süresiz” yaşlılıktan kurtulabileceğini anlattı ve “Bu yüzyılda 150 yaşına kadar yaşamanın olası olabileceği tahmin ediliyor” diye de ekledi.ORGAN NAKLİ İLE ÖLÜMSÜZ OLMAK MÜMKÜN MÜ?İki liderin sohbet esnasında gülümsemeleri ve kahkahaları bu diyaloğun bir şakalaşma olduğunu gösterse de “organ nakli yardımıyla ölümsüz olmak olası mü?” sorusu herkesin aklını kurcaladı. Putin ve Cinping arasındaki diyalog çerçevesinde, organ nakli konusunda günümüzde ne durumdayız?İngiltere’deki sıhhat sisteminin organ nakli departmanı, organ nakillerinin kesinlikle ömür kurtardığını söylüyor. Verilerine göre son 30 yılda 100.000’den fazla insanın hayatını organ nakliyle kurtarıldı. Tıp ve teknolojideki daimi ilerlemeler, nakledilen organların insanlarda fazla daha uzun süre kalması anlamına geliyor. Örneğin bazı hastalara nakledilen böbrekler 50 yıldan uzun süredir çalışıyor.Bir organın ömrü, vericinin ve alıcının ne kadar sağlıklı olduğuna ve ona ne kadar iyi baktıklarına bağlı. Örneğin, diri bir donörden yeni bir böbrek alacak olsaydınız, bunun 20 ila 25 yıl dayanmasını bekleyebilirsiniz. Vefat etmiş bir donörden alırsanız, bu süre 15 ila 20 yıla düşer. Organın türü de önemli.Journal of Medical Economics’te yayınlanan araştırmaya göre, bir karaciğer yaklaşık 20 yıl, bir yürek 15 yıl ve akciğerler yaklaşık 10 yıl dayanabilir.HER AMELİYAT ÖNEMLİ RİSKPutin ve Şi birdenbire fazla organın nakledilmesinden ve belki de defalarca nakledilmesinden bahsediyor olabilirler. Yine de bu ameliyat olmak önemli riskler içeren aka bir girişim. Bıçak altına her yattığınızda zar atmış olursunuz.Şu anda yeni bir organ meydan kişilerin ömür boyu immünosupresan adı verilen güçlü ilaçlar alması gerekiyor. Bu ilaçlar bağışıklık sistemini baskılayarak, vücudun nakledilen organı “yabancı bir cisim” olarak algılayıp bu organa saldırma riskini azaltıyor. Bunların yüksek tansiyon gibi yan etkileri olabiliyor ve enfeksiyon riskini de artırabiliyor. Dahası, ilaçları alsanız bile bazen vücut nakledilen organları reddediyor.BİLİM İNSANLARI DOMUZ KULLANARAK ORGAN YAPMAK İÇİN UĞRAŞIYORBilim insanları, genetiği değiştirilmiş domuzları donör olarak kullanarak insan bedeninin reddetmeyeceği organlar yapmak için çalışıyorlar. Domuz genlerinden bazılarını çıkarmak ve organı daha uyumlu hale getirmek için belirli insan genlerini eklemek için olarak bilinen bir gen düzenleme aracı kullanıyorlar. Uzmanlar, bunun için özel domuzlar yetiştirmenin ülkü olduğunu, çünkü organlarının aşağı yukarı insanlar için doğru boyutta olduğunu söylüyor.Bu konudaki ilim hala son radde deneysel olsa da bu yöntemle bir yürek ve bir böbrek ameliyatı gerçekleştirildi. Prosedürlerin uygulanmasını kabul eden iki adam, bu yeni organ nakli alanının öncüleriydi. İkisi de artık hayatta değil ancak ksenotransplantasyonun – diri hücrelerin, dokuların veya organların bir türden diğerine nakledilmesi – gelişmesine yardımcı oldular. YENİ ORGANLAR YETİŞTŞİRMEK DE ARAŞTIRMALAR ARASINDAAraştırılan bir öbür yol da kendi insan hücrelerimizi kullanarak yepyeni organlar yetiştirmek. Kök hücreler vücutta bulunan her cin hücre veya dokuya dönüşebilme özelliğine sahip. Henüz hiçbir araştırma grubu tamamen işlevsel, nakledilebilir insan organları yapmayı başaramadı, ancak ilim insanları buna yaklaşıyor. Aralık 2020’de İngiliz araştırmacılar UCL ve Francis Crick Enstitüsü, insan kök hücreleri ve biyomühendislik ürünü bir iskelet kullanarak bağışıklık sisteminde önemli bir organ olan insan timusunu yeniden inşa etti. Deneme için farelere nakledildiğinde işe yaradığı görüldü.Londra’daki Great Ormond Street Hastanesi’ndeki ilim insanları, hasta dokusundan elde edilen kök hücreleri kullanarak insan bağırsak parçaları yetiştirdiklerini ve bunun bir gün bağırsak yetmezliği olan çocuklar için kişiselleştirilmiş nakilleri beraberinde getirebileceğini söylüyor.Ancak bu ilerlemeler, insanları 150 yaşına kadar hayatta tutmaktan ziyade hastalıkların tedavisi için.125 YAŞIN ÜST SINIR OLABİLECEĞİ DÜŞÜNÜLÜYORBu arada teknoloji girişimcisi Bryan Johnson, biyolojik yaşını azaltmak için her yıl milyonlarca dolar harcıyor. Bildiğimiz kadarıyla henüz yeni organlar almayı denemedi fakat 17 yaşındaki oğlunun plazmasını kendisine aşıladı. Gıda ve İlaç İdaresi gibi kuruluşların tıbbi soruşturmalarının artması ve hiçbir fayda görmemesi üzerine bunu bıraktı. King’s College London’dan Dr. Julian Mutz, organ naklinin ötesinde plazma replasmanı gibi yaklaşımların araştırıldığını, ancak bunların deneysel kaldığını söyledi. Mutz, “Bu cin stratejilerin ömür süresi, bilhassa de maksimum insan ömrü üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olup olmayacağı belirsizliğini korumakla birlikte, bu konu önemli bir bilimsel ilgi alanı.” ifadelerini kullandı.Edinburgh Üniversitesi Roslin Enstitüsü’nde immünopatoloji uzmanı olan Prof. Neil Mabbott, 125 yaşına kadar yaşamanın üst hudut olabileceğini düşünüyor. Mabbott, “Yaşayan en yaşlı kişi, 1875-1997 yılları arasında 122 yıl yaşamış olan Jeanne Calment adlı bir Fransız kadındı” diye konuştu.”ORGAN NAKLİ VE İLAÇ KULLANIMI YAŞLANDIKÇA DAHA AĞIR GELECEKTİR”Hasarlı ve hastalıklı organlar nakillerle değiştirilebilir olsa da, yaşlandıkça vücudumuz fazla daha az dirençli hale geliyor veya fiziksel stres faktörleriyle başa çıkamıyor. Prof. Mabbott “Enfeksiyonlara daha az etkili bir şekilde yanıt vermeye başlarız ve vücudumuz daha kırılgan, yaralanmaya eğilimli ve iyileşme ve onarımı daha az olası hale gelir Nakil ameliyatının yarattığı stres, travma ve etkinin yanı dizi nakledilen organların reddedilmesini önlemek için gereken bağışıklık sistemini baskılayıcı ilaçların daimi kullanımı, bu kadar ileri yaştaki hastalarda fazla ağır olacaktır.” diyor.”ÖNEMLİ OLAN SAĞLIKLI YAŞAM”Mabbott, ömür süresini uzatmaya odaklanmak yerine, sağlıklı yaşanacak yıllar için gayret göstermemiz gerektiğini belirterek, “Çok daha uzun yaşamak, ancak yaşlanmaya eşlik edebilecek çoklu hastalıklardan muzdarip olmak ve öbür bir doku nakli için hastaneye girip çıkmak emekliliğimi geçirmek için cazip bir yol gibi görünmüyor!” ifadelerini kullanıyor.