Yer üstünde tutunamayan yer altına indi: PKK’nın tüneli Tişrin’de çöktü

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

ÜÇ MODEL, TEK SONUÇ: COĞRAFYA DİNLEMEYEN STRATEJİ PKK’nın tünel anlayışı esasen üç farklı saha deneyiminden beslendi: Güney Lübnan, Latin Amerika ve Türkiye’nin belde merkezleri. Ancak bu modellerin hiçbiri, örgütün faaliyet yürüttüğü Suriye coğrafyasında beklenen sonucu vermedi. HİZBULLAH MODELİ: DERİNLİK VAR, AMA LÜBNAN YOK 2006 İsrail–Lübnan Savaşı sonrası Hizbullah’ın güney Lübnan’da kurduğu yer altı savunma hatları, PKK tarafından yakından incelendi. Sabit mevziler yerine derinlikli savunma, gizlenme, birden çıkışlar ve yer altından manevra kabiliyeti bu modelin temelini oluşturuyordu. Ancak Lübnan’ın dağlık yapısı, Şii nüfus yoğunluğu, yerel destek dengeleri ve İsrail tehdidine karşı toplumsal meşruiyet üreten zemin, Suriye ve Türkiye sahasında yoktu. PKK, bu farkları göz ardı ederek uzun vadeli savunma için tasarlanmış bir modeli belde içi ve baraj çevresi çatışmalarına uyarlamaya çalıştı. REKLAM LATİN AMERİKA DENEYİMİ: ORMAN VAR, ŞEHİR YOK Örgütün ikinci referansı Kolombiya’da FARC’ın kullandığı orman içi tünel ve sığınak ağlarıydı. Bu yapı; geniş ormanlık alanlar, düşük nüfus yoğunluğu ve zayıf devlet denetimi üzerine kuruluydu. FARC için tünel, görünmezlik ve zaman kazanma aracıyken; PKK için aynı bina belde merkezlerinde ve kritik altyapıların çevresinde sabit hedefe dönüştü. Tüneller savunma hattı olmaktan çıkıp, örgütün kendi hareket kabiliyetini sınırlayan bir kapan halini aldı. ÇÖZÜM SÜRECİ SONRASI: ŞEHİRLERDE YER ALTINA KAÇIŞ Türkiye’de Çözüm Süreci’nin sona ermesiyle beraber terör örgütü PKK, hendek ve tünel stratejisini ilk kere kitlesel biçimde belde merkezlerine taşıdı. Amaç; emniyet güçlerinin mahallelere girişini engellemek, sokak hâkimiyeti kurmak ve “özerklik” algısı üretmekti. Bu stratejinin merkezleri Sur, Cizre, Nusaybin ve Yüksekova oldu. Örgüt, binalar arası geçiş sağlayan tüneller kazdı, sokakları EYP’lerle mayınladı, mahalleleri kapatarak fiili kontrol alanları oluşturmaya çalıştı. Sonuç değişmedi: Şehir yapılanması çöktü, tüneller birer mezara dönüştü. REKLAM SURİYE’DE 14 YIL: SAVAŞIN GÖLGESİNDE KAZILAN YER ALTI Suriye iç savaşı, PKK ve uzantıları için benzersiz bir meydan sundu. Devlet otoritesinin parçalanması, hava denetiminin uzun süre sınırlı kalması ve cephe hatlarının daimi değişmesi, örgüte zaman ve meydan kazandırdı. Bu süreçte tüneller; • Hava saldırılarından korunma • Lojistik ve mühimmat gizleme • Kadro barındırma • Kritik altyapıların çevresinde savunma kurma amacıyla sistematik biçimde kazıldı. Ancak yıllar içinde tünel, savunma aracı olmaktan çıkıp varoluş biçimine dönüştü. Örgüt yer üstünde tutunamayınca, yer altına gömüldü. HABERTÜRK SAHADA: TİŞRİN’DE YER ALTINDAKİ ŞEHİR Habertürk ekibi olarak Suriye’nin en aka ikinci barajı olan Tişrin Barajı ve Tişrin kentindeyiz. 14 yıllık cenk sürecinde Suriye’de halen çalışabilir durumda olan biricik aka baraj Tişrin. Daha aka olan Tabka Barajı ise kullanılamaz halde. REKLAM Operasyonların başlamasıyla birlikte, terör örgütünün baraj kapaklarını patlatabileceği yönündeki endişeler yeniden gündeme geldi. Bölge, daha önce DAEŞ kontrolündeyken de benzer bir felaket riski yaşamıştı. Yaklaşık 8 bin kişinin yaşadığı Tişrin ilçesi tamamen boşaltılmış durumda. Sivil halk, kentin yaklaşık 20 kilometre dışında güvenli bir merkezde tutuluyor. Kentin neredeyse her sokağı, her caddesi mayınlı. Bu nedenle ilerleme ancak özel EYP ve mayın temizleme ekipleriyle sağlanabiliyor. 15 KİLOMETRELİK YER ALTI AĞI Sahadaki askeri yetkililerin verdiği bilgiye göre, terör örgütü SDG Tişrin çevresinde yaklaşık 15 kilometrelik bir tünel ağı kurdu. Tüneller doğrudan evlerin odalarından başlıyor. Habertürk ekibi olarak biz de kentin girişindeki bir evden tünele girip, öbür bir noktadan çıktık. Şu ana kadar tünelin yaklaşık yüzde 40’ı temizlenmiş durumda. Kalan bölümlerde arama–tarama faaliyetleri sürüyor. İçeride silahlar, mühimmat depoları, mutfaklar, ömür alanları ve cephane çukurları bulunuyor. REKLAM Daha önce Türkiye sınırı ve Irak–Suriye hattında ortaya çıkarılan tünellerde beton ve demir kullanımı dikkat çekmişti. Tişrin’de ise tablo farklı. Buradaki tüneller tamamen el gücüyle, hiltilerle ve misli kayalık zemin oyularak inşa edilmiş. Yaklaşık 2 metre yüksekliğinde, 1 metre genişliğindeki bu yapı, yer altında kurulmuş tam teşekküllü bir belde görüntüsü veriyor. Askeri yetkililer, bu tünellerde en az 300 teröristin uzun süre yaşayabileceğini, acil durumlarda bu sayının daha da artabileceğini anlatım ediyor. Bu tablo, örgütün Tişrin’de aka ve uzun soluklu bir çatışmaya hazırlandığını aleni biçimde ortaya koyuyor. TÜNEL STRATEJİSİ DUVARA ÇARPTI Bölgede şu lahza dört günlük ateşkes süreci devam ediyor. Bu sürenin ardından SDG ile Şam yönetimi arasında varılan uzlaşının takvimlendirilmesi bekleniyor. Sahadaki arama–tarama çalışmaları ve olası itirafçı ifadeleri, bu devasa tünel ağının nasıl, ne kadar sürede ve kimlerin bilgisi dahilinde kurulduğunu da netleştirecek. Tişrin’de ortaya çıkan tablo, PKK’nın yıllardır sarıldığı tünel siyasetinin artık bir savunma değil, çöküş mimarisi haline geldiğini gösteriyor. Yer üstünde tutunamayan örgüt, yer altına indi. Ama bu kere tüneller, kaçış yolu değil; çıkmaz sokak oldu.